Tìm Hiểu Về Gốm Sứ

Chuyện gốm tam thái

Gốm tam thái, loại gốm được trang trí với ba sắc màu khác nhau. Gốm tam thái ở Việt Nam đặc trưng với cách kết hợp 3 màu xanh, đỏ, vàng trên nền men rạn cổ truyền của làng gốm Bát Tràng. Dòng gốm này phát triển cực thịnh trong giai đoạn đầu những năm 90, khi người Nhật sang hợp tác với làng nghề Bát Tràng. Hoa văn trên gốm vẽ tam thái thường là các đề tài gần gũi thiên nhiên như chuồn chuồn lá khoai, hoa phù dung, hoa cúc dây, hoa sen dây lá, sơn thủy nhưng loại hoa văn được vẽ nhiều hơn hết vẫn là hoa cúc. Đề tài hoa cúc thịnh hành trên Gốm Tam Thái cũng một phần là dòng gốm này đặc biệt được người Nhật yêu thích, và hoa cúc trong văn hóa người Nhật là loài hoa thanh cao, thuần khiết được xem như quốc hoa của người Nhật.

tô chén, chén bát, chén đĩa gốm tam thái

Không chỉ riêng người Nhật, những người Việt như tôi cũng yêu mến gốm tam thái, tôi vẫn thường mường tượng đến không gian lý tưởng với chiếc bàn gỗ tự nhiên thật mộc mạc, còn nguyên từng vân gỗ, không cần đánh bóng hay sơn phết, đặt trên nó những cái chén, cái tô, cái tách gốm tam thái, một không gian mộc mạc, giản dị như nếp nhà người Việt.

Thời thuận lợi và nhộn nhịp của gốm tam thái rồi cũng đã qua, người Nhật không còn đặt hàng với làng Gốm nhiều như trước nữa. Những món đồ gốm vẽ tam thái cũng thưa dần và hầu như chỉ sản xuất theo đơn đặt hàng của khách nước ngoài. Gốm tam thái xuất hiện khiêm tốn ở những nơi bán gốm, phần vì thị trường không ưa chuộng, phần vì tâm lý thích đồ sặc sỡ, màu sắc của phần đông người tiêu dùng trong nước.

tô chén đĩa cho nhà hàng, chén bát bát tràng

Riêng tôi, một người Việt vẫn yêu thích những điều xưa cũ, và các bạn du khách nước ngoài đến thăm Việt Nam, họ vẫn yêu thích đồ tam thái, vì lẽ ấy mà Hội An, Chợ Bến Thành hay phố cổ Hà Nội, gốm tam thái vẫn có chỗ đứng của nó. Mà không yêu, không mến làm sao được, khi một dòng gốm đã có từ thế kỷ 14, từ khi Gốm Chu Đậu đã bắt đầu đi chu du khắp bốn phương, đã đặt tên gốm ta trên bản đồ thế giới, qua bao thời kỳ thịnh vượng rồi lại suy tàn, một chặng đường thật dài để gốm tam thái Việt  khẳng định giá trị bền vững của nó.

Ngày hôm nay, câu chuyện về gốm tam thái của Ta đã gần như khép lại với những hồi ức về người Nhật, về hoa cúc dây đỏ tươi trên nền men rạn đặc trưng của Bát Tràng. Tôi vẫn mong ngóng một điều, nếu có nhiều hơn nữa những người trẻ mê gốm như tôi, câu chuyện ấy sẽ được viết thêm trang mới, có thể là trở về nơi bắt đầu ở thế kỷ 14, hoặc cũng có thể là ...... Tôi để dành những dấu chấm này cho những đoạn đường mà ta cần bước đến.

Theo Yên Lam Gốm.